"Kız çocuğu" (The little girl)

Poem: Nazım Hikmet
Music: Zülfü Livaneli
Performance: Joan Baez



"I come and stand at every door"

I come and stand at every door
But none can hear my silent tread
I knock and yet remain unseen
For I am dead for I am dead

I'm only seven though I died
In Hiroshima long ago
I'm seven now as I was then
When children die they do not grow

My hair was scorched by swirling flame
My eyes grew dim my eyes grew blind
Death came and turned my bones to dust
And that was scattered by the wind

I need no fruit I need no rice
I need no sweets nor even bread
I ask for nothing for myself
For I am dead for I am dead

All that I need is that for peace
You fight today you fight today
So that the children of this world
Can live and grow and laugh and play

Nazım Hikmet Ran, 1956
Translation: Jeanette Turner

Serabi *

Söz: Pakrat Estukyan
Beste: Vedat Yıldırım
Yorum: Kardeş Türküler

[Serabi.mp3 dinle]

*Ermeni Türküsü (Armenian Folk Song)

Bugün Facebook'u açtığımda bir de baktım "1 friend request" diyor. Her zamanki gibi heyecanlandım, çünkü çok farklı biri çıkabilirdi. Mesela onbeş yıldır görmediğim bir ilkokul arkadaşı veya geçen gün "merhaba" dediğim ama adını bile öğrenemediğim birisi veya eski ev sahibi veya Al Pacino. Üstüne tıkladım, sayfa birkaç saniyede yüklendi. Tabii bu birkaç saniye boyunca heyecan dorukta. Ve önüme soldaki resim (poster demek daha uygun olabilir) çıktı. Bir de isim: Tuğçe Barbas. Yıllardır beklediğim gizli bir hayran olabilir miydi? Tabii ki hayır! Adı üstünde 'gizli hayran', kendini açığa çıkarır mı hiç? Peki Tuğçe Barbas neydi?

Fotoğraf Brezilya'daki bir film setinde çekilmiş olabilir. Hollandalı bir giyim firmasının kataloğundan da olabilir. Peki ya isim ve ülke? Tuğçe Barbas, Türkiye! Bu tür durumlarda insanın yüzünde alaycı bir tebessüm beliriyor. Hazır yüzüm gerilmişken profiline de bakayım dedim. Tek kelime içerik yok. Sadece 'relationship status' için 'it's complicated' demiş. Her ne kadar elinde bir olta ile gelmiş olsa da kendini biraz ağırdan satmak istiyor anlaşılan. Bir de 'college' için Boğaziçi University demis. Yani hem güzelim hem zekiyim mesajı veriyor. Aynen tahmin ettiğim gibi sadece bir tane fotoğrafı var. Bu da şunu gösteriyor: bunu yapan adam Google'a girip 'nice sexy girl' diye aratmış muhtemelen, önüne çıkan ilk resmi de profil fotoğrafı yapmış Tuğçe'nin. Bunun için Tuğçe'nin başka fotoğrafı yok. Bunları kafadan sallamıyorum. Birkaç arkadaşın başına aynen geldi bunlar geçmişte, çok şükür elbirliğiyle olayı aydınlattık, o arkadaşlar için acı bir tecrübe olsa da.

Kısacası, bu profildeki Tuğçelerden, Burculardan, Arzulardan şüphelenin her zaman. Olgalardan, Elizabethlerden, Amandalardan da şüphelenin. Sakın ola gönlünüzü kaptırmayın, hele kredi kartı bilgilerinizi hiç kaptırmayın. Her Türk erkeği gibi siz de iyimser, hoşgörülü, arkadaş canlısı ve hatta 'badak' olabilirsiniz. Ama Türk erkeği aynı zamanda gayet akıllı ve uyanıktır. En nihayetinde Tuğçe Barbas da yüzde yüz Türk yapımı. Arkasında Mehmetler, Ahmetler, Mustafalar var. Ama unutmayalım ki Şahin'den Ferrari çıkarmasını bilen Türk erkeği, o Tuğçe Barbasları bulup OSTİM'de modifiye eder maazallah! Bu yüzden Tuğçe Barbas akıllı olsun!

---

İki saat sonra gelen güncelleme: Tuğçe Barbas profili silinmiş. Arkadaş listesinde yirmi küsür kişi vardı, onlar da yok artık. Evet, o gitti ama anısı burada ilelebet yaşayacak. Seni unutmayacağız Tuğçe Barbas...

Güncelleme 2: Fotoğraftaki kız aslında Ceyda Ateş adında bir mankenmiş. Yani gerçekten Ceyda Ateş'in kendisi gelse hadi ordan deyip reddecekmişim. Ama profilin sahte oldugu yüzde yüz belliydi. Ne benim suçum var ne de Ceyda Ateş'in..

İncecik bir ırmağın kıyısında duruyor
'neden çocuğum' diyorum
'her şeyin acemisi sen oldun?'
Su ışıldıyor birden:
'Hey çocuk! Ben ki boylu boyunca
şu dağın acemisiyim
yağmurun ve
rüzgârın...'
Derken
bir erik çiçeği düşüyor suya
yanılıp dalındaki kokuya
ve akıp gidiyor boşluğunda ırmağın
(Ah, gelin olsa şu ırmak suyüzünde ağlarım...)
İncecik bir ırmağın kıyısında duruyor
sakayı dinliyorum
usulca didikliyor içimi:
'Hey çocuk! Sudaki çiçek
aynası ömrümüzün
bırak senin de gecelerin
gönlünün ırmağında süzülsün...'
Ve uzun saçlarını örtünüp
uyuyor yosun
dinleyip suyun uğultusunu
(Ah, güvey olsam ırmağa doya doya ağlarım...)
İncecik bir ırmağın kıyısında duruyor
yüzümü arıyorum
akşam oluyor

Nihat Behram

Fotoğraf: Engin Başa

Bana Özel

Söz, müzik, yorum: Cem Adrian

Bana_ozel.mp3 dinle

Uzun zamandır buraya çok az şey yazıyorum. Tam olarak nedenini bilmiyorum ama birkaç tahminim var.

İlk kez 2004 Kasım'ında Forough Farrokhzad'dan 'The Captive' (Esir) ve Schopenhauer'dan bir alıntı yazmıştım bu sayfaya. O geceyi dün gibi hatırlıyorum. Bilkent'in 78. yurdunda kalıyordum. O sıralar ABD'deki üniversitelere başvurmaya hazırlanıyordum. TOEFL ve GRE sınavları, referans mektupları, niyet mektupları vesaire. Her şey güzel ve heyecanlıydı. Hiç bilmediğimiz bir ülkenin hiç tanımadığımız üniversiteleri, kültürleri, şehirleri ve kızları hakkında bilmediğimiz şeyleri heyecanlı bir şekilde paylaşıyorduk. Evet, bilmediklerimizi ve görmediklerimizi paylaşıyorduk. Zaten o yüzden heyecanlıydı her şey. Her cümlenin sonuna 'miş' ekleyerek konuşuyorduk. O öyleymiş, şu şöyleymiş...

O gece de her zamanki gibi geç saatlere kadar yurt odasında herhangi bir şeyler yapıyorduk. Kimlerle ne yapıyorduk tam hatırlamıyorum. Ama eminim ki güzel ve heyecanlıydı. Odadaki bilgisayarım bozuktu, kömürü yanmış olabilir. Veya su kaynatıyordu, emin değilim. Başvurular için niyet mektubu yazmalıydım. O yüzden yurttan yüz metre aşağıdaki bilgisayar merkezine inmeye karar verdim. İnmek diyorum çünkü o yol yokuş aşağıydı. İnmesi üç dakika, tekrar yurda çıkması onbeş dakika sürüyordu. Bilgisayar binasına girdim. Kimlik kartımı bile göstermezdim oradaki memura. Çünkü beni tanıyordu. Muhtemelen ben de onu tanıyordum. Oradaki memurlar bazı geceler canları çok sıkıldığında bilgisayar odalarına çıkar, internet'te okey falan oynarlardı, haber okurlardı.

301 numaralı bilgisayar odasına çıktım. Onlarca güzel ve hızlı bilgisayar vardı. İnternet su gibiydi. Bismillah diyince Google'a giriyordu adeta. Zaten Bilkent'i sevmemin en başlıca nedeni buydu. Yani özgürce hem Bismillah diyebiliyor hem de Google'a girebiliyordun. Lab'da sanırım birkaç kişi vardı. Veya kimse yoktu, tam hatırlamıyorum. Oradaki bilgisayarların hepsi aynıydı ama sanki aynı değildi. Benim birkaç favorim vardı. Onlardan birin başına oturdum. Odanın en köşesinde dana gözü gibi bir kamera vardı. O yüzden de üsturuplu oturmak gerekiyordu, saçmasapan şeyler yapmamak gerekiyordu, yalnız olsan bile.

'Statement of Purpose' yazmaya çalışıyordum. Üniversitelere başvuruken gönderdiğin niyet mektubu yani. "Matematiğe ilgim beş yaşında başladı", "Hem spor yaparım hem ders çalışırım", "Soğuk tedarik zincirlerinin ağ optimizasyonlarının temel dinamiğine meraklıyım", "Üniversitenizi tanımasam da bilmesem de yine de hayranım" ve benzeri tuhaf şeyler. Sanki mecburiydi bu tür şeyleri yazmak. Destur buydu, bizden öncekiler öyle yapmıştı. Ayrıca "alırsanız ekime, almazsanız kasıma kadar yolu var" deme cesaretimiz yoktu.. Bir müddet sonra bunaldım. Bir müddet beş dakikaya tekabül ediyordu o zamanlar, şimdi daha da kısaldı. Canım sıkılınca internet'e dalardım. Dediğim gibi internet çok hızlıydı. Ya Allah deyince otomatikman Ya Hoo açılıyordu. Takdir edip Maşallah diyordum, maillere giriyordu falan. O derece..

Bu siteden o siteye atlıyordum. Blogspot'a nasıl geldim hatırlamıyorum. İlginç ve değişik geldi. Üye olmaya karar verdim. Bedavaydı ve çok cazipti. O dönem ıvır zıvır işlerde kullanmak üzere bir email hesabım vardı. O email ile üye olmaya kalkınca "Bu email zaten kayıtlı dedi". Meğer yedi ay önce Nisan 2004'de zaten kayıt olmuşum. Sayfaya bir şeyler eklemeye karar verdim. Tam da emin değildim ne yazacağımdan. İranlı şair Forough Farrokhzad'dan bir şiir ekledim. Sonra Schopenhauer'dan kısa bir deneme. O zamanlar Schopenhauer, Müslüm Gürses kadar 'baba' bir adamdı gözümde. Müslüm Gürses'in filozof versiyonuydu sanki, katıksız tözüydü. Sonraları kaliteyi biraz düşürdü sanki. Şaka yapıyorum, hala her ikisini de çok severim, sayarım..

Blogspot da emekleme aşamasındaydı biraz. Bazı harfler yanlış çıkıyordu, sayfalar kilitleniyordu vesaire. Ajax yoktu o zamanlar, DHTML ağır bir lükstü. Ama her zamanki gibi sade ve hoştu yine de. Blog-spot'dan ziyade Blogs-pot gibiydi..

Pek sevdim Blogspot'u. Sonraları daha çok yazmaya başladım. Bulduğum hoş, ilginç, değerli şeyleri yazmaya başladım. Hatta bir dönem her gün birkaç yazı yazıyordum. İçli bir şiir, komik bir fıkra, iç karartıcı bir resim, iç açıcı bir video vesaire. Bunları neden yazıyorum diye detaylı şekilde hiç düşünmedim. Ama galiba bilinçaltımda şu vardı: hayatımın belli dönemlerinde neye ilgim varsa, neyi gülünç neyi duygusal bulmuşsam bir köşede dursun. Peki bunları milletle niye paylaşayım ki? Diyelim Kamboçya'nın bir köyündeki mahzun bir çiftçi de Schopenhauer'u bencileyin 'baba filozof' olarak görüyor ve diyelim ki Google' girip "bopico pilocopi schopenhauer" diye aratıyor (Bopico pilocopa ne diye merak ediyor olabilirsiniz. Ama farzedelim ki Kamboçyalı dilinde 'baba filozof' demek olsun). Ve san ki Google bu adamı benim sayfaya gönderiyor. Ee sonra? Kaboçyalılara saygılıyım ve eminim ki onların da tarihi ve turistik güzellikleri, telif hakları konusunda Tayland ile anlaşamadıkları baklava veya musakka benzeri tatlıları ve yemekleri vardır. Ama şunu belirteyim ki hedef kitlem Kamboçyalılar değildi tabii ki.

Peki bir blog sayfası açmanın ve zaman harcayıp bir şeyler yazmanın sebebi ve hikmeti nedir? Şunu söyleyebilirim ki her türden insanın bilincinde veya bilinçaltında bazı şeyleri 'paylaşma' duygusu vardır. Yani çok özele kaçmayan bir kamulaşma dürtüsü vardır. 'Ama bende yoook!' diyorsanız şaka yapıyor olmalısınız, bir daha düşünün. Facebook'a koyduğunuz 'cool' bir resmi, Youtube'a yüklediğiniz bir slayt videosunu, arkadaşlarınıza "Fwd: çook komiiiiiik!" diye gönderdiğiniz bir emaili getirin aklınıza. Hiç olmadı havaalanından aldığınız hediyelik Belçika çikolatasını veya kuzeninize şiddetle tavsiye ettiğiniz bir kokoreççiyi düşünün. Amacınız ne? (21. yüzyılda neden hala kokoreç yiyorsunuz? pardon..) Dediğim gibi bu paylaşım dürtüsü her insanda az veya çok vardır. Ve hatta internet bu yüzden bu kadar büyüyor, forumlardaki 'terazi'lere bu yüzden tıklıyor insanlar. Bazen İskandinav sandığınız bir kız, esmer güzeli bir zenci çıkıyor. Ama o da işin cilvesi. Kısacası, sizin güldüğünüze millet de gülsün istiyorsunuz. Hatta o da katılsın, "bak bu daha komik" desin, gülmekten gebersin adeta. Sizin ağladığınıza millet de ağlasın. Bunlar hoş hareketler elbette..

Bir de olayın başka bir boyutu var. Allah korusun diyelim ki bu gece uyurken, yatak odanızın camından içeri otoyoldan fırlamış bir kamyon lastiği daldı. Ve çok şükür öldünüz. Dikkat edin "çok şükür" diyorum, zira bir ömür bu olayın travmasıyla yaşamak ölümden beterdir. Veya akşam evinize giderken beldiyenin kazdığı foseptik çukuruna düştünüz. Arabanız olsaydı düşmezdiniz ama zaten bu çukurlar da yayalar için açılmıyor mu? Yani bunlar olmayan şeyler mi Allah aşkına? Ölmediniz ama sonrasında sosyetenin huzuruna çıkacak ve başınıza gelenleri anlatacak yüzünüz yok. Karadeniz'de bir sahil kasabasında inzivaya çekildiniz. Sonrasında ne yapacağınız sizin hayal gücünüze kalmış ama farzedin ki bir şekilde cemaatten koptunuz. Ardınızda birkaç hoş sada kalsın istemez misiniz? Mesela arkanızdan millet "Rahmetli bir yazısında belediye çukurundan bahsediyordu ama ne hazindir ki kendisi de İETT otobüsünde sıkışarak öldü!" desin istemez misiniz. Aslında istemeyebilirsiniz ama belki de istersiniz..

Bu kadar şey yazdık ama asıl soruya değinmedik. Yani neden artık bu sayfalara pek fazla şey eklemiyorum? Onu da başka bir zaman anlatırız..

"Harmony and the Dream", David Brook
http://www.nytimes.com/2008/08/12/opinion/12brooks.html

This is a nice article to read. However, it is far from reflecting upon the real differences and connections between the collectivist and individualistic regimes. Collectivism is good only when it gives its individuals the initial chance to choose or not to choose being a part of this collection. Collectivism is not an absolute regime that can be dictated on the individuals of a country, a culture or any kind of massive institution. Keeping these individuals in the group and doing that for their own ‘good’ is not a very noble idea, I think. And what happens if, at some point, even some conformists of this collection don't accept or internalize the collective decisions anymore? Do we have a stable solution (other than oppressive punishment) for these people in today’s collectivist nations?

It is claimed that “You can create a global continuum even with the most collectivist societies”. This is a self-contradiction. We cannot expect people from other countries, cultures or collections to become a part of a collectivist society where the collection maintains and prides itself on its own collectivist values, like nationality or a certain political regime. I think an individual from any part of the world would be willing to join and contribute to that continuum provided that his/her individuality is guaranteed and not spoiled by the collectivist continuum, if such a thing exists.

David Brook says that “People in individualistic societies tend to overvalue their own skills and overestimate their own importance to any group effort”. That is quite a big generalization if we think about the numerous civilizations and cultures in history that have adopted individualistic approach. Individualism is too large of a concept to be dependent even on the individuals’ qualities themselves. How can we blame individualism by looking at the imperfect individuals that emerge from imperfect individualistic societies like US or West Europe? And is it really ethical to blame more than half a billion people of being simply narcissistic?

It is a very big cliché to say that people are more prone to depression and suicide in individualistic societies. I’ve heard this for my entire life. I don’t think people would necessarily go into depression in such societies and I don't think of it as an inevitable and collateral damage. But, in my opinion, even depression is a luxury that only an ‘individual’ can experience thoroughly. It is simply because devoted members of a perfectly-defined collection mostly don’t have the chance to get the most out of their own individual lives, which might yield depression as well as self actualization.

“For another, the essence of a lot of the latest scientific research is that the Western idea of individual choice is an illusion” says Brook. I would like see the scientific research that Brook refers to. It’s really confusing to figure out which part is the illusion: the individual choice or the Western perspective on it? Maybe ascribing the whole ‘individual choice’ idea to Western culture is another illusion itself. Although this ‘individualism’ is invented and flourished in West, it is still available to any nation or Eastern cultures to redefine and use it in a more decent way. It is pretty ironic that most of the time individualism unfolds in the societies where collective illusions reach to very dangerous points. Renaissance is probably the best example.

“Some say that Western cultures draw their values from ancient Greece, with its emphasis on individual heroism, while other cultures draw on more on tribal philosophies” says Brook. I think none of these ancient Greek philosophers would like to be called a hero, or admit that heroism was their primitive motivation. And can anybody give me a good example or name from these tribal philosophies that left any universal value behind them? That’s exactly why we choose to read about the individualistic philosophies of ancient Greece rather than the collective ones of tribes. Indeed, a philosophy cannot be tribal or collective, since it’s an uppermost achievement of individualism by its definition. What David Brook calls “tribal philosophy” must be something else like tribal religions, lifestyles or constitutions.

Brook tells about a funny experiment that “When the psychologist Richard Nisbett showed Americans individual pictures of a chicken, a cow and hay and asked the subjects to pick out the two that go together, the Americans would usually pick out the chicken and the cow. They’re both animals. Most Asian people, on the other hand, would pick out the cow and the hay, since cows depend on hay.”. To be frank, I would choose the chicken and cow combo too, if I was certain about a free market that I could buy hay for my animals. And Brook’s reasoning that “Americans are more likely to see categories. Asians are more likely to see relationships.” has nothing to do with the ongoing argument.

To sum up, collectivism is beneficial only if it leads to and utilized for a higher level of achievement: individualization. We well know that extreme collectivism has been the major cause of wars throughout the history. In fact it inevitably leads to extreme nationalism unless it is controlled by the individualist freedom. Almost all of today’s individualistic societies have passed through collectivist Unitarianism. Think about American collectivism in the second quarter of 20th century. This collectivism, which is boosted by war, yielded a nice economic momentum afterwards. But it also excluded millions of American citizens who had Japanese, German or Italian descents. Fortunately, it was followed by an individualism that somehow earned a lot of prolific people and created a much bigger global momentum. Of course, it is debatable whether this momentum is really indiscriminative and global, or not, but this is a totally different discussion.

The following posting is retrieved from americangirlsareeasy.com. An outstanding website where some American girls tell about their observations and experience during their trips to various parts of Europe. There is a whole section about How to Find a Man in Europe and Leave Him There. It's quite amusing to read about the men of your country from very different perspectives. The stories contain a lot of exaggeration (in case you may not notice). It's extremely funny though.



We're combining Turkish and Greek men in the same chapter not only because they behave similarly but because they'd be pissed off to be lumped as one. Each country is self-important and hates the other. They fail to recognize how similar they are. Their cuisines are nearly identical, their attitudes are identical, and who knows which was first to start the annoying trend of wearing sunglasses in a nightclub. The men in both countries over grease their hair (which desperately needs a trim) and unbutton their shirts enough to show off their gold chains and fluffy chest hair.

Potential Boyfriend Names

Name Pronunciation
Ahmed ahh-MED
Askin ash-KEEN
Celik SEA-lick
Devrim dev-REAM
Ethref ethref
Habib Huuh-BEEB
Heracles her-cue-LEESE
Oedipus ed-ip-PUSS
Olcay ole-GUH-I
Omar OH-mar
Sakir sah-KEER
Socrates soc-rat-TEASE
Vedat ved-DAT
Yurtsev yourt-SAY

Four Insights into Turkish and Greek Culture

Turkish and Greek Dogs

Turkish and Greek dogs are incredibly hairy, beg a lot and try to hump your leg all night... or maybe that was their owners.

Turkish and Greek Driving

We hopped in a taxi cab in Istanbul with two Turkish guys. The guys haggled with the driver on the price. He accepted a low fare because he didn't have to turn the meter on and could pocket all the cash. As he drove to our hotel, the guys talked then burst into hysterics. Apparently the driver was explaining how drunk he was.

Turkish and Greek Time Telling Abilities

When it comes to the working day, Turkish and Greek men can't tell time. Many of them work 14 hour days and when they're done with their jobs they hang around shooting the shit with customers and co-workers.

Turkish and Greek Theft

Most Turkish and Greeks take a lot of pride in chicanery. Stealing cash from your purse won't make a good story for their buddies, but showing you a carpet that came out of the loom two days ago, dumping dirt on it, calling it an antique, and selling it to you for $900 is a fabulous one. You can leave your belongings unattended, but don't ever leave your guard down.

How to Meet Him

Don't worry about finding him, he'll find you... and he'll follow you for hours/days/your entire trip. Turkish and Greek men are very friendly. We've always been confused how they can work all day, hang out at work all night, and still attempt to spend every second of the day with us.

Tips for the Date

One tip: Don't go.

What You Should Know about Turkey and Greece

You should understand the financial structure of stores in Turkey and Greece. No item has a price tag - not carpet stores, medicine stores, grocery stores, clothing stores - nothing. Vendors talk to you for a moment, trying to make a quick calculation about how much money they can get out of you. They've decided that flirting with you and groping you will make you think you're getting a good deal. They're so pushy that an hour of shopping is physically and emotionally draining. If you don't find a boyfriend in these countries, try to befriend a shopping partner. Bringing a boy along will minimize the price and the physical contact.

What You Need To Know About Turkish and Greek Cities

Ankara Capital of Turkey.
Athens Worst city in Europe to visit.
Antalya Many Turkish buses are named after this city.
Bodrum Known as the bedroom of Turkey and not for being a place to sleep.
Cappadocia Many penis-like rock formations and penis-lacking men.
Greek Islands Corfu, Ios, Kos, Rhodes (These are the main ones you'll hear people talking about.)
Istanbul Place to purchase an overpriced carpet.
Izmir Turkish people from this region look like pale Americans - very strange.
Olimpos In the middle of nowhere - tourists come for a visit and never leave.
Thessaloniki One of the oldest cities in Europe - serious history learned in one visit.
Truva The Trojan horse used to be here.

Impressing His Mother

His mother will hate you. Turkish mothers want nice, fully-clothed virginal Turkish girls for their sons. Greek mothers want nice, partially-clothed virginal Greek girls for their sons. Being foreign, you'll never fit in.

Turkish and Greek Girl Competition

In some cities, Turkish girls are covered from head to toe, so it's unlikely you'll be able to tell one from the next. It's equally unlikely that you'll view a Turkish chick as competition. Instead you'll feel sorry for her because her greasy husband will make cat calls at you as they walk together down the streets. You'll feel bad for Greek women too. They're not clad in unflattering robes and their husbands won't overtly hit on you, but as soon as a woman turns her back husbands pretend they're not married.

When You Want Him to Go Away

He's full of pride, so when you decide you're sick of your Turkish or Greek guy, he's not going to go peacefully. You'll see him transform into a six year-old and he'll begin calling you names. He'll rant in his native tongue and flip furniture if it's around. You should wear protective headgear or, at the very least, a mouthpiece.